KHI GIÁN ĐIỆP TRỞ THÀNH “BỘ MÔN HỌC THUẬT”

Có thể nói, tất cả các nước quan tâm phát triển khoa học, công nghệ, dù muốn hay không đều buộc phải đầu tư cho tình báo công nghệ, một mặt để có được những bí quyết công nghệ của nước khác, mặt khác nhằm bảo vệ được các bí quyết công nghệ của chính mình. Nhưng do hoạt động tình báo công nghệ suy cho cùng là những hoạt động vượt lên trên mọi chuẩn mực về đạo đức thông thường, vượt trên mọi công ước, quy ước quốc tế, nên rất ít khi được công khai nhắc tới. Người ta chỉ nhắc đến khi những điệp vụ tình báo công nghệ nào đó bị vỡ lở, thực hiện không thành công. Tuy vậy, trên thế giới cũngcó một vài trường đại học công khai đào tạo các kiến thức cơ bản về tình báo công nghệ. Tại Thụy Điển có Đại học Lund đào tạo trình độ ở bậc đại học và tiến sỹ về tình báo công nghệ và công nghiệp. Đây cũng là nơi duy nhất trên thế giới đào tạo đến bậc tiến sỹ về chuyên ngành đặc biệt này. Còn ở Hungary có Đại học Kỹ thuật và Kinh tế Budapest, đào tạo chuyên ngành tình báo công nghệ và công nghiệp ở bậc đại học. Tại Mỹ có 2 trường đại học đào tạo chuyên ngành này là Đại học Harvard đào tạo đến bậc thạc sỹ (MA) và Đại học Boston đào tạo ở trình độ cử nhân (BA).

“NỞ RỘ” KHẮP THẾ GIỚI

Trên thế giới có 3 trung tâm kinh tế, khoa học và công nghệ lớn là Bắc Mỹ, Châu Âu và Đông Bắc Á, đây cũng đồng thời là 3 trung tâm có những hoạt động về tình báo công nghệ diễn ra sôi động nhất. Mỗi nước với điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội riêng và có cách thức tổ chức tiến hành tình báo công nghệ của riêng mình, đó là những điều cơ mật, không dễ gì có thể tiếp cận. Là nền kinh tế công nghệ cao, các sản phẩm công nghệ cao của Mỹ được bán rộng rãi trên thế giới, do đó, những công ty của nước này chịu sức ép về cạnh tranh rất lớn trên thị trường thế giới cũng như ngay tại thị trường nội địa. Điều này buộc các công ty của Mỹ phải tiến hành công tác tảnh báo công nghệ và thực tế cho thấy, những hãng không tổ chức tốt công tác tảnh báo công nghệ sẽ bị tụt hậu và khó tồn tại được trên thị trường. Có những công ty như General Electric ngay từ đầu đã coi công tác tình báo là lĩnh vực không thể thiếu trong hoạt động của mình. Lại có một số công ty, tiêu biểu như Motorola chỉ đầu tư cho tình báo sau khi hoạt động một thời gian và nhận thấy đây là việc không thể không tiến hành. Nước Mỹ cũng là nơi thường xuyên tổ chức những hội thảo,hội nghị khoa học về tình báo công nghệ và công nghiệp, đồng thời cũng là nơi có nhiều nhà khoa học hàng đầu chuyên nghiên cứu về tình báo công nghệ.

Hàn Quốc là một cường quốc công nghệ ở châu Á. Tuy nhiên, số lượng các vụ gián điệp công nghệ ở quốc gia này cũng thuộc hàng “nhất, nhì thế giới”. Gần đây nhất là sự việc bốn nhân viên là kỹ sư làm việc cho chi nhánh của Tập đoàn POSCO, một đại gia ngành thép Hàn Quốc, bị cáo buộc đã tìm cách tuồn công nghệ nguồn không dây cho nước ngoài. Theo đánh giá của POSCO, thiệt hại có thể sẽ lên đến 15,3 tỷ USD, nếu công nghệ này bị bán cho các công ty Mỹ. Số tiền này có lẽ là con số cao nhất cho riêng một vụ rò rỉ tình báo công nghiệp ở Hàn Quốc. Mức thiệt hại của việc này lớn hơn rất nhiều những vụ gián điệp công nghiệp đã bị phát giác như: 9 nhân viên cũ và mới làm việc cho Tập đoàn Kia Motors bị cáo buộc bán các công nghệ cốt lõi về chế tạo và sản xuất phương tiện cơ giới tiện ích ngành thể thao cho một hãng chế tạo xe của nước ngoài để lấy 230 triệu won; Một chuyên viên của Samsung Electronics bị bắt vào tháng 3/2007 vì mưu toan “bàn giao” công nghệ điện thoại di động cho một liên doanh mà chuyên viên này lập ra ở Cộng hòa Kazakhstan…  

Còn ở Đức, giống như nhiều nước Tây Âu khác, Đức là quốc gia có truyền thống hàng trăm năm về tình báo công nghệ và do các công ty tự đảm nhiệm. Theo truyền thống thì hệ thống ngân hàng của Đức có vai trò rất mạnh  trong nền kinh tế và họ kiểm soát đa số các công ty. Vì vậy, hệ thống ngân hàng Đức có ảnh hưởng lớn đến chính sách kinh tế quốc gia và chi phối hầu hết những hoạt động tình báo kinh tế. Hệ thống tình báo công nghệ và tình báo kinh tế nói chung được đặt dưới sự kiểm soát của các ngân hàng. Điều này có ưu việt ở chỗ, các thông tin tình báo thường đảm bảo tính chính xác, chi tiết, nhưng nhiều khi chậm và không thật hiệu quả vì không trực tiếp. Tuy nhiên, tảnh báo công nghệ của Đức, nhất là của những hãng như VW, Mercedes Benz, Bayer… luôn được coi là hoạt động hiệu quả vào loại mẫu mực trên thế giới.

NGUY HIỂM HƠN CẢ VIRUS

“Vấn nạn hiện nay là nhân viên trộm cắp thông tin tuyệt mật của doanh nghiệp đã qua mặt virus để trở thành nguy cơ bảo mật lớn nhất trong môi trường của các tập đoàn” - Viện Bảo mật máy tính Mỹ CSI cho biết. Cuộc thăm dò thường niên "Tội phạm máy tính và bảo mật 2007" đã trưng cầu ý kiến của 494 quan chức phụ trách bảo mật cho nhiều tập đoàn và văn phòng chính phủ tại Mỹ. Kết quả, CSI phát hiện ra rằng, có tới 59% số người được hỏi nhắc tới "nội gián", trong khi chỉ có 52% va chạm với virus mà thôi. Việc các doanh nghiệp trở thành mục tiêu tấn công chủ lực của bọn tội phạm mạng là một xu hướng được nhắc tới nhiều hiện nay. Nói cách khác, ranh giới giữa bảo mật doanh nghiệp và bảo mật người dùng đã bị xóa nhòa. Trong quá khứ, các chuyên gia bảo mật chiến đấu với bọn tội phạm mạng. Nhưng giờ đây, bức tranh đã phức tạp hơn rất nhiều. Bọn tội phạm vừa tấn công mạng doanh nghiệp, vừa ăn cắp dữ liệu người dùng. Sau đó, chúng sử dụng những dữ liệu này để tấn công người dùng cá nhân. Ngày nay, phương tiện và kỹ thuật bảo mật của các cơ quan chính quyền, các doanh nghiệp trên thế giới đã tiến một bước xa hơn, nhờ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ thông tin. Tuy nhiên, như cách nói của người Á Đông, nếu “móng tay” nhọn thêm thì “vỏ quýt” cũng dày thêm. Không ai dám chắc rằng, hoạt động gián điệp công nghiệp sẽ không còn đất sống và việc đề cao cảnh giác cũng không bao giờ thừa.