Cung cấp bởi  
Thứ Năm, 26/06/2008 - 4:20 PM  

Thành phố Hồ Chí Minh: Xử lý rác, không dễ!

Xử lý rác thải theo cách “cổ truyền” mấy chục năm nay của thành phố Hồ Chí Minh là gom rác đi chôn lấp. Việc đào hố, dồn rác xuống, lấp đất... xem ra có vẻ rẻ tiền, nhưng với lượng rác thải không nhỏ (hiện tại, khoảng 6.000 tấn/ngày, trong đó hơn 1.400 tấn rác xây dựng) và theo quy trình công nghệ, đất của bãi rác sẽ không dùng được vào việc nào khác trong vòng 30 đến 50 năm.

Đó là chưa kể, lấp rác xong mà hàng năm vẫn phải giám sát (trong khoảng từ 20 - 25 năm), thì số kinh phí sẽ là đáng kể. Hiện nay, việc tìm ra được những diện tích đất còn trống để làm bãi rác cũng đã không đơn giản chút nào, trong khi các bãi rác đã có của Thành phố đều đang trong tình trạng quá tải. 

Gò Cát là một trong những bãi rác hoạt động hơn 5 năm nay, nhưng đã phải đóng cửa 10 tháng trước đây, do nước rác vẫn tiếp tục chảy rỉ ra gần 1.000 m3/ngày. Thành phố Hồ Chí Minh đã cho xây dựng một trạm xử lý nước rác thải tại đây, với công suất lọc 17m3/h, vốn đầu tư 261 tỉ đồng, do Hà Lan viện trợ không hoàn lại 60%. Tuy nhiên, máy lọc chỉ vận hành được ít ngày thì màng siêu lọc bị hỏng, phải bổ sung thay thế nhiều lần màng lọc nano, nhưng nước lọc ra vẫn hôi thối. Các chuyên gia cho rằng, máy lọc màng nano chế tạo từ Hà Lan không thích hợp với loại nước rác của nước ta. Đến nay, trạm lọc vẫn cố gắng hoạt động, nhưng cũng chỉ thực hiện được 400 m3/ngày, còn 60% nước rỉ phải dùng xe bồn đưa đến một hồ chứa khác (Bãi rác Đông Thạnh - Hóc Môn, nơi này cũng đã đóng cửa từ lâu), khiến người dân quanh vùng Đông Thạnh lại một phen hứng chịu mùi hôi thối của nước rỉ rác như bao năm trước.

Một bãi rác khác (bãi Phước Hiệp thuộc huyện Củ Chi, thiết kế chứa 3.000 tấn/ngày, nhưng đang phải oằn mình lên tiếp nhận hầu hết lượng rác thải đang có của cả Thành phố. Nước rỉ rác của bãi này có một thời gian chảy ra kênh Thầy Cai và các mương cận kề, có nguy cơ chảy tới rạch Tra và thượng nguồn sông Sài Gòn, nay đã có một bước khắc phục bởi Công ty TNHH Đức Lâm và Công ty Quốc Việt nhận xử lý nước rỉ rác Phước Hiệp, với giá 35.000đ/m3. Nhưng cách xử lý của 2 đơn vị này không có kết quả triệt để, nước vẫn có màu đen và bốc mùi hôi khi cho ra kênh Thầy Cai (các chỉ tiêu Coliforms, BOD, COD đều vượt chuẩn cho phép – TCVN 5945-2005). Còn một bãi nữa, bãi Đa Phước (huyện Bình Chánh) chứa chất thải rắn, chỉ mới hoạt động được vài tháng, mà nhân dân quanh vùng đã phàn nàn rất nhiều về tình trạng ô nhiễm không khí và dơ bẩn đường sá... Một cán bộ của Công ty Môi trường thừa nhận, dù thường xuyên phun chế phẩm khử mùi, cũng không thể tạo được bầu không khí bình thường cho quanh khu vực bãi rác...

Các nhà quản lý và các chuyên gia đã tính toán lại, hướng vào các công nghệ mới, công nghệ sinh học trong xử lý rác. Một nhà máy compost đang xây dựng, ứng dụng phân hủy sinh học các chất hữu cơ để tạo phân bón vừa tác dụng dưỡng đất, vừa rất tốt cho cây trồng và thân thiện với môi trường.  Ngoài làm compost thì rác qua phân loại, còn được ủ kỵ khí để thu khí mêtan dùng cho phát điện (công nghệ này ở nước ngoài, người ta tận dụng ¼ số rác để tái chế ra 14 loại như gang, thép, plastic, vải, da, cao su, thậm chí cả kim loại màu...).

Trong quá trình nghiên cứu, cũng có ý kiến yêu cầu xem xét việc đốt rác, như cách làm ở nhiều nước. Nhưng rác của ta có độ ẩm rất cao, nhiệt lượng lại quá thấp nên không mấy khả thi. Có chăng là ứng dụng thêm công nghệ seraphin (đang thực hiện tại một vài nơi phía Bắc), tạo ra một số vật liệu xây dựng (người Nhật thì ép chất thải lại, tạo thành một loại gạch).

Mọi việc có vẻ như đã rõ ràng, nhưng sự áp dụng công nghệ mới lại diễn ra chậm chạp. Một chuyên gia của Sở Khoa học - Công nghệ cho rằng, chủ yếu do các thủ tục hành chính nên nhiều dự án chưa thể thực thi. Một phó giám đốc  Sở  Tài nguyên – Môi trường cho rằng, suốt mấy chục năm qua, Thành phố chỉ dùng ngân sách để giải quyết xử lý rác, nên các nguồn lực khác trong xã hội không tiếp cận được, và khi kêu gọi được các  nguồn đầu tư, thì bản thân cán bộ trong ngành lại bị động.

Mặt khác, những doanh nghiệp có điều kiện tham gia đầu tư vào lĩnh vực này cũng chưa mấy mặn mà, vì chưa sớm thấy hiệu quả kinh tế. Điều có thể dễ nhận biết là đầu tư vào loại dự án này khá tốn kém. Nếu chưa thấy những tín hiệu  về sự giúp đỡ, ưu đãi của Nhà nước thì không mấy doanh nghiệp chủ động tìm dự án (ví dụ, ưu đãi trong cấp đất, được thuê đất giá rẻ, giảm thuế nhập khẩu thiết bị và những ưu đãi khác). Một dự án ban đầu tưởng rất suôn sẻ (Dự án sản xuất điện từ rác ở Đa Phước), nhưng thời gian trôi đi đã mấy năm qua, vẫn không thể thực hiện được vì vướng ở giá đề xuất bán điện.   

Giáo sư Nguyễn Văn Phước (Đại học Bách khoa TP. HCM) cho biết, Trường cũng đã có nhiều dịp đưa ra những đề xuất về công nghệ xử lý rác của TP. HCM. Cơ quan quản lý có lắng nghe. Có nội dung được chấp nhận, có phần không, nhưng “đưa vấn đề lên cao thì gặp hạn chế”. Đầu năm 2007, có thông tin từ nhiều tờ báo của Thành phố rằng, năm 2008 sẽ có 100% rác được xử lý và 50% rác được tái chế. Nay đã là gần nửa năm 2008 mà thực tế đã không được như vậy. Một chuyên viên của Sở Môi trường - Tài nguyên cho rằng, trong một lần làm việc tại Thành phố, nguyên Thủ tướng Phan Văn Khải đã chỉ ra rằng, việc cải thiện môi trường ở TP. HCM “chậm và kém”. Giám đốc Sở Khoa học & Công nghệ TP. HCM trong dịp Hội thảo quốc tế về môi trường và tài nguyên (cuối quý 1/2008 tại TP. HCM đã phát biểu như một sự thừa nhận: “Rác hiện đang là một trong những bài toán hóc búa nhất đối với nhà quản lý tại TP. HCM”. Ông Tân cũng nhấn mạnh rằng, phải kêu gọi các nhà đầu tư bắt tay ngay vào dự án tái chế sản phẩm từ rác. Rác phải trở thành phân bón hoặc những sản phẩm tiêu thụ được trên thị trường, đảm bảo khi kinh doanh, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này phải có lãi. Ông Tân cũng nói rằng: “Thành phố đã có lộ trình khoa học kỹ thuật trong xử lý rác, nhưng muốn ứng dụng được lộ trình này, Nhà nước cần quan tâm hơn nữa, có chính sách ưu đãi với nhà đầu tư, như giảm thuế nhập khẩu thiết bị, hoặc cấp đất...”.

 

ANITA (Theo vanmoitruong.com)

  Bản in

Quay về Thế giới công nghệ >>

Các bài mới:

Các bài đã đăng:

Truyền hình công nghiệp
Thông tin tài khoản