Tuy nhiên, những hành vi đó lại có chiều hướng ngày càng tăng và chưa có dấu hiệu dừng lại, do các chế tài xử phạt còn quá nhẹ, không đủ sức răn đe. Xuất phát từ thực trạng trên, mới đây, Bộ Công Thương đã tổ chức hội thảo góp ý cho Dự thảo “Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh rượu và thuốc lá”. Hầu hết các ý kiến của các bộ, doanh nghiệp là tăng mức xử phạt để hạn chế các hành vi nói trên. Sau đây là một số ý kiến của các đại biểu được phóng viên TC Công nghiệp ghi lại.
Thứ trưởng thường trực Bộ Công Thương Bùi Xuân Khu nhận xét: Nghị định “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh rượu và thuốc lá”, Ban soạn thảo mới chỉ điều chỉnh đối với tổ chức, cá nhân kinh doanh và sản xuất rượu, thuốc lá, mà chưa đề cập đến mức xử phạt đối với người hút thuốc và người dùng rượu. Ở Singapore, nếu hút thuốc tại nơi công cộng, mức phạt tối thiểu lần đầu là 500 đô la Mỹ/lần vi phạm. Dự thảo Nghị định đưa ra nội dung quan trọng nhất là vi phạm và mức xử phạt, trong đó có 11 Điều nêu những vi phạm hành chính có mức phạt thấp nhất từ 200.000 đồng đến 60.000.000 đồng. Riêng mặt hàng rượu có 3 Điều và thuốc lá có 5 Điều, với mức xử phạt thấp nhất là 100.000 đồng và cao nhất là 50 triệu đồng. Ngoài ra, Dự thảo Nghị định còn bổ sung một số hình thức xử phạt khác, như tịch thu tang vật, tiêu huỷ tang vật, tước quyền sản xuất, kinh doanh, yêu cầu khắc phục hậu quả... Chúng ta cần lưu ý, hai sản phẩm này có liên quan đến sức khoẻ, an toàn vệ sinh thực phẩm, nhất là các hàng lậu, hàng giả gây hậu quả rất nghiêm trọng, như ngộ độc rượu có thể dẫn tới chết người. Chính vì vậy, Ban soạn thảo cần phải có những chế tài xử phạt mạnh hơn nữa đối với các hành vi, vi phạm của tất cả các đối tượng được nêu trong bản Dự thảo lần thứ 5 này”.
Ông Võ Văn Quyền, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) đã đề nghị, một số hành vi vi phạm của thương nhân đã được quy định trong Nghị định số 119/2007/N Đ - CP và Nghị định số 40/2008/NĐ - CP vào Điều 8 hoặc Điều 9 của Dự thảo để quy định mức phạt, cụ thể như sau: Không niêm yết bản sao hợp lệ giấy phép kinh doanh rượu, thuốc lá và chủng loại, giá cả các loại rượu, thuốc lá đang có bán tại các địa điểm kinh doanh của thương nhân; Bán rượu, thuốc lá tại khu công sở, trường học, bệnh viện, rạp chiếu phim, nhà biểu diễn văn hoá nghệ thuật, nhà thi đấu thể thao, trên hè phố và các nơi công cộng khác theo quy định của pháp luật; Bán lẻ rượu, thuốc lá bằng máy bán hàng tự động, bán qua mạng internet, điện thoại. Tài trợ các hoạt động văn hoá, nghệ thuật thể thao, vui chơi giải trí, các hoạt động chăm sóc sức khoẻ và các hoạt động xã hội khác có gắn với việc quảng cáo các sản phẩm rượu, thuốc lá; Dùng rượu, thuốc lá làm giải thưởng cuộc thi, trừ các cuộc thi về rượu, thuốc lá.
Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh rượu, thuốc lá không báo cáo hoặc báo cáo không đúng quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền…
Ông Nguyễn Thái Sinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, kiêm Chủ tịch Hiệp Hội Thuốc lá Việt Nam cho rằng, thuốc lá ngoại nhập lậu cần đưa vào danh mục hàng cấm để có thể xử lý theo Điều 155 Bộ Luật Hình sự - tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng cấm theo các tiêu chí sau đây: Thuốc lá ngoại nhập lậu không dán tem nhập khẩu hợp pháp theo quy định của Bộ Tài chính với mục đích thương mại để tiêu thụ tại Việt Nam; Thuốc lá ngoại nhập lậu không ghi lời cảnh báo tác hại của thuốc lá theo quy định của Bộ Y tế hoặc thiếu các thông tin chi tiết trên bao thuốc lá theo quy định của nước ta; Ngoài những hành vi nói trên được điều chỉnh bằng Bộ Luật Hình sự, thì các trường hợp kinh doanh, buôn bán hàng cấm với số lượng dưới 1.500 bao thuốc lá lậu cần phải xử phạt nặng hơn nữa. Cụ thể như:
- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với các hành vi kinh doanh, buôn bán sản phẩm thuốc danh mục hàng hoá cấm kinh doanh với số lượng dưới 20 bao.
- Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với các hành vi kinh doanh buôn bán sản phẩm thuốc danh mục hàng hoá cấm kinh doanh với số lượng từ 20 bao thuốc lá lậu đến dưới 500 bao.
- Phạt từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với các hành vi kinh doanh buôn bán sản phẩm thuốc danh mục hàng hoá cấm kinh doanh với số lượng từ 500 đến dưới 1.500 bao thuốc lá lậu.
Ngoài những nội dung trên, ông Sinh còn đề nghị tăng mức xử phạt của cả 2 hành vi sai phạm tại Điều 6 của Nghị định (dự thảo) lần thứ 5 này. Cụ thể là, sửa mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng lên thành 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Mức nặng hơn sẽ xử phạt từ 20.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng, thay cho mức từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng trước đây.
Trong những năm gần đây, theo thống kê của Hiệp hội Bia - Rượu và Nước giải khát, có tới 60% rượu ngoại bầy bán trên thị trường Việt Nam là hàng giả. Chính vì vậy, số tiền mà ngành Thuế thu được từ mặt hàng này chưa vượt quá 200 triệu đồng, trong khi đó, nhiều người đánh giá với mức sôi động của nó có thể đóng góp cho ngân sách nhà nước hàng tỷ đồng mỗi năm.
Từ thực trạng trên, Hiệp hội Bia - Rượu và Nước giải khát cũng đề nghị tăng mức xử phạt đối với tất cả các hành vi vi phạm như trong Dự thảo Nghị định lần thứ 5 quy định. Đồng thời cũng phải bổ sung thêm một số hành vi lách luật, làm lợi bất chính vào trong Nghị định để nghiêm khắc xử phạt.